Hố thang máy (hố pit thang máy) là điểm sâu trũng nhất của mọi công trình nhà phố, biệt thự hay tòa nhà chung cư cao tầng. Nằm sâu dưới lòng đất từ 1.2m đến 2m tùy thuộc tải trọng thang, hố thang máy chịu áp lực nước ngầm mạch nước ngầm đẩy xuyên qua nền và vách cực kỳ lớn. Hiện tượng nước rò rỉ rỉ thấm dột ngập ngụa hố thang máy xảy ra rất phổ biến tại Việt Nam, gây rỉ sét hư hỏng nghiêm trọng hệ thống cáp tải, ray định hướng dẫn và các tủ bảng mạch cảm biến điện tử đắt tiền nằm dưới cabin, đe dọa trực tiếp đến an toàn vận hành tính mạng hành khách khi đi thang máy.

Kỹ sư và nhà thầu có thể tìm hiểu thêm về kỹ thuật xử lý tại trang dịch vụ chống thấm hố thang máy của chúng tôi. Nếu bạn chuẩn bị xây dựng nhà mới và muốn có bản vẽ tính toán thép móng sâu chịu lực thang máy chuẩn xác, hãy tham khảo dịch vụ đơn giá xây nhà trọn gói để có giải pháp đồng bộ kết cấu bê tông thô. Đồng thời, đối với hệ thống bao che ngoài trời chịu mưa gió lớn, việc tìm hiểu dự toán chi phí thi công tôn bảo vệ mái sân thượng tại báo giá làm mái tôn cũng giúp đồng bộ hóa phương án thoát nước công trình.

1. Tại sao thi công hố thang máy bắt buộc phải chống thấm nghịch?

Do hố pit nằm sâu dưới sàn tầng trệt trệt, xung quanh bao bọc bởi lòng đất ẩm chứa mạch nước ngầm ngập ướt, việc thi công chống thấm thuận từ mặt ngoài bao quanh vách bê tông sau khi đã đổ hố là điều không khả thi. Do đó, các kỹ sư xây dựng bắt buộc phải ứng dụng biện pháp chống thấm nghịch đặc trị:

• Sử dụng vật liệu gốc tinh thể thẩm thấu (Penetron / Aquafin): Chất tinh thể thấm sâu vào trong mao dẫn của bê tông bê tông thô gặp hơi ẩm sẽ phản ứng hóa học kết tinh tạo thành các sợi silicon bịt kín các vết nứt dột chân chim trong lòng bê tông từ bên ngoài đẩy vào.
• Độ chịu áp lực nước nghịch cực cao: Màng quét nghịch phải chịu được áp lực nước thủy tĩnh nghịch lên trên 1.5 bar mà không bị đẩy phồng rộp loang bong tróc ra ngoài vách bê tông trong.

2. Quy trình chống thấm hố pit thang máy triệt để bằng phương pháp phun thẩm thấu tinh thể

Biện pháp thi công chống thấm nghịch hố thang máy chuẩn kỹ thuật được thực hiện qua các công đoạn khắt khe sau:

1. Bơm nước dọn dẹp hút sạch nước ngập: If hố pit đang bị ngập nước lớn, dùng máy bơm chìm công suất lớn hút sạch nước cạn đáy.
2. Xác định điểm rò rỉ phụt nước: Đục rãnh sâu dọc các vết nứt hoặc lỗ ty cố định khuôn bê tông có dòng nước ngầm đang phụt ra. Bơm vữa đông cứng nhanh xi măng đông kết cản nước (Sika 102) bịt kín chặn đứng nước phun tạm thời.
3. Mài mài chà làm phẳng chân tường sàn hố: Mài sạch lớp bụi xi măng, sơn bám yếu, tạo bề mặt nhám sâu trơ bê tông thô cho tinh thể chống thấm dễ ngấm.
4. Phun quét màng tinh thể thẩm thấu: Làm ẩm bão hòa bê tông. Pha bột tinh thể thẩm thấu với nước sạch theo tỷ lệ quy định quét đều 2 lớp toàn bộ vách và đáy hố pit.
5. Bảo dưỡng dưỡng ẩm màng tinh thể: Phun sương ẩm bảo dưỡng liên tục trong 3 ngày để tinh thể ngấm sâu và phát triển cấu trúc chắn nước trong lòng bê tông vĩnh viễn.

3. Những nguy hại khôn lường khi bỏ qua chống thấm hố thang máy lúc xây thô

Hố pit thang máy là hạng mục thuộc phần ngầm kết cấu móng nhà, thường xuyên phải chịu tác động trực tiếp của các dòng mạch nước ngầm chảy luồn bên dưới nền đất cát. Do đó, nếu bỏ qua khâu chống thấm ngay từ lúc thi công xây thô, hậu quả để lại sẽ vô cùng nghiêm trọng và tốn kém chi phí sửa chữa gấp nhiều lần.

Nguy cơ trực tiếp nhất là sự phá hủy toàn bộ hệ thống cơ điện đắt tiền của thang máy. Đáy cabin thang máy chứa rất nhiều cụm thiết bị nhạy cảm: cáp tải chịu lực chịu tải chính, phanh an toàn chống rơi tự do cơ khí, puly dẫn hướng cáp, công tắc hành trình cảm biến giới hạn an toàn và hệ thống dây điện tín hiệu truyền thông. Khi nước ngầm ngấm ẩm ngập úng đáy hố pit, độ ẩm không khí bão hòa nước bốc lên cao sẽ bám dính gỉ sét nhanh chóng các bộ phận kim loại chịu lực, gây chập cháy bảng điều khiển điện tử dưới gầm cabin, làm tê liệt hoạt động thang máy hoặc thậm chí dẫn đến tình trạng thang chạy loạn hành trình cực kỳ nguy hiểm cho tính mạng người sử dụng.

Về kết cấu bê tông cốt thép móng, sự xâm nhập liên tục của nước ngầm mang tính kiềm axit nhẹ sẽ ăn mòn các thanh sắt chịu lực chịu tải của sàn đáy hố pit. Lớp sắt rỉ sét trương nở thể tích làm nứt vỡ lớp bê tông bảo vệ thành vách hố pit, làm giảm khả năng chịu tải trọng tải động cực lớn của hệ thống đối trọng cabin thang máy khi chuyển động lên xuống liên tục gằn lực xuống.

4. So sánh phương pháp chống thấm thuận và chống thấm nghịch hố thang máy

Đối với hố thang máy xây mới, chúng ta có hai hướng xử lý chống thấm dột với những ưu và nhược điểm kỹ thuật khác nhau:

Phương pháp chống thấm thuận (thi công mặt ngoài): Thợ sẽ dán màng khò nóng bitum hoặc quét màng đàn hồi bên ngoài vách hố pit trước khi tiến hành xây gạch bảo vệ chống đất cát sạt và lấp cát nền móng móng. Phương pháp này có ưu điểm tuyệt đối là ngăn chặn nước ngầm tiếp xúc trực tiếp với cốt bê tông chịu tải của hố, bảo vệ sắt thép bê tông từ gốc rễ bền vững. Tuy nhiên, nhược điểm là đòi hỏi phải có mặt bằng thi công rộng rãi xung quanh hố pit và chỉ thực hiện được duy nhất một lần khi công trình đang thi công móng xây mới.

Phương pháp chống thấm nghịch (thi công mặt trong): Áp dụng phun tinh thể thẩm thấu trực tiếp vào mặt bê tông bên trong hố pit sau khi tháo dỡ cốp pha khuôn đúc bê tông thô. Ưu điểm của phương pháp này là dễ dàng thi công kiểm soát chất lượng màng phủ, dễ bảo dưỡng dặm vá dặm khi xảy ra lỗi nứt cục bộ và có thể thi công cho cả công trình sửa chữa cải tạo nhà cũ. Để đạt hiệu quả cao nhất, màng tinh thể thẩm thấu gốc silicate vô cơ phải có độ bám dính sâu vào bê tông từ 5cm – 10cm, tự vá kín các vết nứt nhỏ phát sinh sau này.

5. Các lưu ý quan trọng khi thi công đổ bê tông cốt thép hố pit thang máy mới

Để tạo dựng một kết cấu hố thang máy tự bản thân nó có khả năng kháng nước ngấm cao nhất, khâu thiết kế lắp đặt sắt thép đổ bê tông thô thô phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn xây dựng sau:

Thứ nhất, bê tông đúc hố pit bắt buộc phải dùng mác cao tối thiểu từ M300 trở lên, có trộn thêm phụ gia chống thấm tinh thể thẩm thấu thế hệ mới để tăng mật độ đông đặc kín khít của kết cấu vách sàn. Chiều dày vách bê tông và đáy hố pit tối thiểu phải đạt từ 200mm đến 250mm chịu lực uốn nén nước nghịch tốt.

Thứ hai, bắt buộc phải lắp đặt băng cản nước PVC Waterbar hoặc băng trương nở cao su tại tất cả các vị trí mạch ngừng thi công phân đợt (điểm nối giữa đáy móng và vách hố pit thang). Mạch ngừng thi công là điểm yếu cơ học lớn nhất của kết cấu, 95% nước rò rỉ rỉ chảy phun ra đều từ khe nối vách này do bê tông hai đợt đổ co ngót tạo khe hở màng mỏng. Băng cản nước PVC kẹp chặt ở giữa sẽ cản đường nước chảy luồn lách triệt để.

6. Cách xử lý khẩn cấp khi hố thang máy bị ngập nước trong mùa mưa bão lớn

Khi hố thang máy xảy ra sự cố đột ngột rò rỉ ngập úng nước trong mùa mưa bão lớn, gia chủ hoặc ban quản lý tòa nhà cần thực hiện ngay quy trình ứng phó khẩn cấp sau để đảm bảo an toàn tuyệt đối:

Bước 1: Ngay lập tức nhấn nút gọi cabin dừng tại tầng gần nhất lầu trên để hành khách bước ra ngoài an toàn. Tiến hành ngắt cầu dao tổng aptomat cấp điện cho hệ thống thang máy để phòng ngừa chập cháy chập mạch động cơ, truyền dẫn và điện giật rò rỉ xuống nước hố pit.

Bước 2: Sử dụng máy bơm chìm nước thải công suất lớn thả sâu xuống đáy hố pit để bơm hút xả nhanh toàn bộ nước ngập ra cống thoát nước ngoài nhà. Dùng máy hút bụi công nghiệp hút sạch nước đọng ẩm ướt ở các ngóc ngách khe kẽ dưới cabin.

Bước 3: Gọi ngay cho đơn vị bảo trì thang máy và đội ngũ chuyên gia chống thấm đến khảo sát tìm kiếm vị trí nứt vách phụt nước ngầm rò rỉ rỉ nước để tiến hành bơm vữa đông kết nhanh Sika 102 khóa nước và bơm keo Epoxy gia cố nứt nghịch dứt điểm trước khi đóng điện hoạt động thang trở lại.

7. Giải đáp thắc mắc thường gặp (FAQ) về chống thấm hố thang máy